OQTOMLIKLAR ARIQDAN SUV IChAVERSINMI,JANOB HOKIM?

48



Suv hayot – manbai. Insonning tirikligini suvsiz tasavvur qilib bo'lmaydi. Toza ichimlik suvining esaodamlar salomatliginita`minlash borasida o'rni muhim. Jizzax viloyatining G'allaorol tumanida «Oqtom» mahallasi bo'lib, bu yerda 5 ming 700 nafarga yaqin aholi istiqomat qiladi. Ular ariq suvidan-da ifloslangan suvni ichishga majbur. Davlatimiz tomonidan qishloq aholisi turmushini farovon qilish yo'lida misli ko'rilmagan ishlar olib borilayotgan bir paytda mazkur mahalla fuqarolarining shu zaylda kun ko'rishi mahalliy hokimiyat vakillarini befarq qoldirayotgani ajablanarli hol. Jurnalist Bekpo'lat Tog'aevning maqolasi sizni ham befarq qoldirmaydi degan fikrdamiz.

Maqolani to'liq quyida o'qing.

OQTOMLIKLAR IChADIGAN SUVDAN ARIQ SUVI TOZAROQ

G'allaorol — Jizzax viloyatidagi eng katta tumanlardan. 102 ta qishloqni birlashtirgan tuman aholisi tarqoq joylashgani bois hudud infratuzilmasi rivojida jiddiy muammolar ko'p. Jumladan, oqtomliklar tarkibida 24 xil zararli moddalar bo'lgan suvni iste`mol qilishga majbur. Qizig'i, oddiy ariq suvi undan tozaroq.

Qishloq odamlarining kuyinganicha bor — ko'p yillardan buyon ushbu hududga toza ichimlik suvini keltirish bo'yicha biron harakat qilinmagan. Shunday bo'lsa-da, ertangi kundan umidvor aholi kun kelib, qishloqqa toza suv quvurlari tortilishiga ishonadi. Xo'sh, bu orzu-umidlar qachon amalga oshadi?

«O'zing uchun o'l yetim»

G'allaorol — Baxmal yo'lining har ikki tarafida joylashgan «Oqtom» mahallasida 5 ming 700 nafarga yaqin aholi istiqomat qiladi. Ushbu mahalla o'ramidagi Boylarovul, Jarg'oq, O'rtatepa, Yangiqo'rg'on, Oltiqishloq va Sherqangli qishloqlari aholisi uzoq yillardan buyon «O'zing uchun o'l etim» maqoliga amal qilib, muammo va kamchiliklarni bartaraf etishga urinmoqda.

— Biz tashqi dunyodan ajralib qolgandekmiz, — deydi «Oqtom» mahallasidan 85 yoshli Botir ota Qodirov. — Butun umr shu yurt, xalq xizmatida bo'ldim. Haydovchilik ortidan birovning uzog'ini yaqin, og'irini yengil qilishga intildim. Prezidentimiz qishloq aholisining turmush sharoitini yaxshilash, qishloq bilan shahar o'rtasidagi tafovutni yo'qotish borasida ko'p ta`kidlamoqda. Biroq bu gaplar hali biz tomonlarga yetib kelganicha yo'q.  Ichimlik suvi, ichki yo'llar muammosi xususida murojaat qilmagan tashkilotimiz qolmadi. Choyxona — men kabi 445 nafar faxriyning necha yilik orzusi.

Yig'in mas`ul kotibi J.Azimovning ta`kidlashicha, aholi bandligini ta`minlash  eng qiynayotgan muammolardan.  Shu bois bugun kim, qaerdan, qanday ish topsa, amal-taqal ro'zg'or tebratmoqda. Ayni paytda 156 nafar fuqaro Rossiya Federasiyasiga ish izlab ketgan. Ularning faqatgina 70 nafari bandlikka ko'maklashish markazi orqali shartnoma asosida ishga jo'natilgan. Bundan tashqari, 2 ming 896 nafar ayoldan 197 nafarigina mehnat bilan ta`minlangan.

135 ta xonadon egalari yer osti suvini ichadi

Bir necha yillar davomida qishloq aholisini toza ichimlik suvi bilan ta`minlash dasturi  alohida e`tiborda. Shunga qaramasdan mahalla tasarrufidagi qishloqlardan  birontasiga toza ichimlik suvi kirib bormagan. 29-umumta`lim maktabining artezian qudug'idan Jarg'oq qishlog'idagi sanoqli xonadonlargina  suv oladi.

— Bir paytlar barcha qishloqlarimizda artezian quduqlari bo'lgan, — deydi yig'in raisi Sattor Xolbekov. — Nasoslar o'z vaqtida ta`mirlanmagani bois quduqlar yaroqsiz holga kelib qoldi. Keyin aholi o'z bilganicha ish tutdi: kimdir quduq qazib, kimdir yerga  quvur qoqib hovlisidan suv chiqarib olgan. Birgina Sherqangli qishlog'ida 192 ta xonadon bo'lsa, ulardan 135 tasida ana shunday quduqlar bor. Mutaxassislarning fikricha, yer qa`ridan 50 metrdan ziyod chuqurlikdan  olinadigan suv iste`molga yaroqli sanaladi. Mahalladoshlarimiz kovlagan quduqlarning chuqurligi esa 10-12 metrdan oshmaydi.

Bu suvni mutlaqo ichib bo'lmaydi

Mutasaddilar hudud aholisi iste`mol qilayotgan obihayot iste`molga yaroqsiz ekanidan xabardor. Shunday bo'lsa-da, muammoni hal etish uchun biror amaliy ish qilingani yo'q.

— O'tgan yili xonadonimdagi qo'lbola «pishgak»dan 2 shisha, ko'chadan oqib o'tayotgan ariqdan 2 shisha suv olib, laboratoriya tekshiruvidan o'tkazdik, — deydi S.Xolbekov. — Natijada hovlimdan chiqqan suvda 24 turdagi, ariqdan olingan suvning tarkibida esa 22 turdagi zararli bo'lgan moddalar, har xil tuzlar borligi ma`lum bo'ldi. Nega biz bunday suvni ichishimiz kerak?

Odamlar va`dabozlikdan charchashdi

Yig'in raisi S.Xolbekovning ta`kidlashicha, Sherqangli va Boy­ovul qishloqlari toza ichimlik suvi bilan ta`minlash bo'yicha Davlat dasturiga kirgan. Yil oxirigacha har ikkala qishloq aholisi obihayot bilan ta`minlanadi. Ammo odamlar bunday va`dalarga ishonmaydi. Chunki ular va`dabozlikdan charchashgan.

Sirasini aytganda, «Oqtom» mahallasi muammolarining cheki ham, chegarasi ham yo'qdek. Yuzaga kelgan kamchiliklarning bir qismini mahalla raisi, uning faollari kuchi bilan bartaraf etsa bo'lar. Buning uchun bor imkoniyatlardan yanada samarali foydalanish, aholini mudroq uyqudan uyg'otmoq kerak. Biroq mahallada shunday muammolar ham borki, uni davlat hokimiyati boshqaruvi organlarining ko'magisiz yechishning iloji yo'q. Endi G'allaorol tumani hokimligidagi mutasaddilar bu haqda jiddiyroq o'ylab ko'rishlari kerak.

«Mahalla» muxbiri 

Bekpo'lat TOG'AEV

 tayyorladi.

2019 yil 11-18 aprel, 18-son

«Mahalla» gazetasi

Boshqa xabarlar