«XUMDON»DAGI HOLAT YaXShILANADIMI?

61

Hududlarni obod
qilish bo'yicha mamlakatimizda qator ishlar olib borilmoqda. Shu o'rinda chiqindilarni
qayta ishlash, aholi turar-joylarining ekologik holatini yaxshilash masalalari
dolzarbligicha qolmoqda. Soha rivoji yo'lida amalga oshirilayotgan
islohotlar maishiy chiqindilarni ko'mish, hajmini kamaytirish, sanitar va ekologik
me`yorlar talablariga muvofiq keladigan zamonaviy qattiq maishiy chiqindi
poligonlarini yaratish va mavjud poligonlarni yopish, rekultivasiya qilish ham
muhim.Qo'shtepa tumanidagi «Xumdon» mahallasida esa ahvol quvonarli emas. Nega?

Maqolani
to'liq quyida o'qing.

 

«XUMDON» ChIQINDILAR MAYDONIMI?

«Farg'ona – Qo'qon» katta avtomobil yo'liga
tutash bo'lgan chiqindilar maydonidagi «go'zal» manzara ko'pdan beri odamlar
e`tiborini tortadi.
Bu manzilda «hukmron» bo'lgan qo'lansa hid yon-atrofda yashovchi insonlarga,
o'tgan-ketganlarga turli noqulayliklarni keltirib chiqarmoqda. Ustiga-ustak,
etarli darajada muhofazalanmagan chiqindilardan hosil bo'lgan yong'inlar mana, bir
necha yildirki, atrof-muhitga salbiy ta`sir ko'rsatmoqda. Ayniqsa, shamol turib
qolsa bormi, keng maydon uzra sochilib yotgan chiqindilar dov-daraxtlarga «marjondek»
terilgan turfa yelim xaltalarni ko'rib, hayratingiz oshadi.

«Sabr qilinglar, hammasi yaxshi bo'ladi»

— Mahallamiz mazkur chiqindilar poligoniga
yaqin hududda joylashgani bois odamlarimiz toza havodan to'yib nafas ololmaydi,
— 
deydi
Qo'shtepa tumanidagi «Xumdon» mahalla fuqarolar yig'ini raisi Eson­ali G'ANIEV.
 — Bir yildan buyon chiqindilar
maydonida to'plangan axlatlar uyumi atrof-muhit musaffoligiga jiddiy zarar
etkazmoqda. Ayniqsa, kunning issiq paytida yuzaga kelgan holat aholining haqli
e`tirozlariga sabab bo'layotir. Chunki bunday zararli havodan nafas olish insonda
nafas yo'li va allergik kasalliklar kelib chiqishiga imkoniyat yaratadi. Bu masalada
amaliy yordam so'rab bir necha bor viloyat ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish
boshqarmasining tuman bo'limiga murojaat qildik. Afsuski, ular «Sabr qilinglar,
hammasi yaxshi bo'ladi» deyishdan nariga o'tmayapti.

Yiliga 200 ming tonna chiqindi qayta
ishlanadi

Farg'ona tumanidagi «Sadkak» mahalla
fuqarolar yig'ini hududida joylashgan, «Toza hudud» davlat unitar korxonasi
Farg'ona shahar filialiga qarashli chiqindilar poligonidagi ushbu manzara kecha yoki
bugun paydo bo'lgani yo'q. U yillar davomida o'z yechimini kutib yotibdi. Xo'sh, bu
boradagi mavjud muammolar qanday hal etilmoqda? Viloyatda maishiy chiqindilarni
saralash va qayta ishlash qay tarzda amalga oshirilmoqda?

— Yuzaga kelgan mavjud kamchiliklarni
bartaraf etish maqsadida «Oiruli communal servis» mas`uliyati cheklangan jamiyati
hamda Belorusiyaning «ChPUP» Sifaniya – Ekotexnika» hamda Turkiyaning «Semak
Equipments and Technologu» kompaniyalari bilan hamkorlikda yiliga 73 ming tonna
chiqindini yig'ish va saralashga ixtisoslashgan «CLEAN AND TECHNOLOGY GROUP» qo'shma
korxona tashkil etildi, — 
deydi Farg'ona viloyat ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish
boshqarmasi boshlig'i Bahrom JUMANOV. 
— Hozirga qadar yiliga 200 ming tonna
chiqindini qayta ishlash uchun zarur bo'lgan saralash va ishlab chiqarish uskunalari
sotib olish yuzasidan kelishuvlar amalga oshirildi. Loyiha joriy yilning avgust
oyida ishga tushiriladi. Bundan tashqari, 11 turdagi maxsus chiqindi tashish
transportlari ham sotib olindi. Natijada 2019-2020 yillarda Farg'ona shahrida
yashovchi 284 ming nafar aholiga qarashli maishiy chiqindilarni yig'ib olish va qayta
ishlash bilan bog'liq bo'lgan masalalar to'liq qamrab olinadi.

Darhaqiqat, soha rivoji yo'lida amalga oshirilayotgan
islohotlar maishiy chiqindilarni ko'mish, hajmini kamaytirish, sanitar va ekologik
me`yorlar talablariga muvofiq keladigan zamonaviy qattiq maishiy chiqindi
poligonlarini yaratish va mavjud poligonlarni yopish, rekultivasiya qilish imkonini
beradi.

Chiqindilar necha turga bo'linadi?

Endilikda maishiy chiqindilar to'rt turga
bo'lingan holda qabul qilinadi. Bular qog'oz, shisha, oziq-ovqat, qurilish
chiqindilariga ajratiladi. Shu maqsadda joriy yilda 32 ta maxsus chiqindi tashish
texnikasi va 1 dona rotopress maxsus texnikalari xarid qilindi. Lekin bu
transport vositalari aholining 50-55 foiziga xizmat ko'rsatish imkoniyatiga ega,
xolos. Bu borada mavjud ehtiyojni to'liq qamrab olish uchun yana 296 ta maxsus
chiqindi tashish texnikalari zarur bo'ladi.

— Ona tabiatni asrash, hududlarni saranjom-sarishta
saqlashda, eng avvalo, aholi ongida ekologik madaniyatni shakllantirish lozim, —
 deydi viloyat ekologiya va
atrof-muhitni muhofaza qilish boshqarmasining chiqindilar bilan bog'liq ishlarni
amalga oshirish bo'limi boshlig'i Farhodjon XOLMATOV.
 — Chunki maishiy chiqindilarning paydo
bo'lishiga bilvosita sababchi bo'lganlar uni bartaraf etishga ham o'z hissalarini
qo'shishlari zarur. To'g'ri, mavjud muammo va vazifalarni bir-ikki yilda bartaraf
etishning imkoni yo'q. Ammo har bir oila, mehnat jamoasida ekologik madaniyatni
shakllantirmay turib, bu maqsadlarga erishib bo'lmaydi. Shunday ekan,
farzandlarimiz ongiga, eng avvalo, oila, maktabgacha va umumta`lim
muassasalarida ona tabiatni sevish, uni muhofaza qilish borasidagi bilim va
ko'nikmalarni singdirib borishimiz, bu yo'lda ibrat bo'lgan yoshlar, murabbiylarni
rag'batlantirish, qo'llab-quvvatlash muhim hisoblanadi. O'tkazilgan amaliy
tadbirlarimiz davomida shu kunga qadar 1164 nafar aholi xonadonlaridan to'plangan
maishiy chiqindilar, 24 ta mahalla fuqarolar yig'inlarida aniqlangan noqonuniy
chiqindixonalardan 498 tonna chiqindi belgilangan joyga olib borib tashlandi.

Ma`lumot o'rnida

Viloyatda bir kunda 3080 tonna, bir yilda
esa 1 million 124 ming tonna maishiy chiqindi hosil bo'ladi. «Toza hudud» DUK va
sanitar korxonalari 1 million 633 ming nafar aholiga xizmat ko'rsatmoqda. Bu
umumiy aholining 44 foizini tashkil etadi, xolos. Ayni kunda faoliyat ko'rsatib
kelayotgan 20 ta kichik chiqindilarni qayta ishlash korxona va tashkilotlari mavjud
chiqindilarni saralash va qayta ishlash imkoniyatiga ega emasligi axlatlar uyumlari «tog'»
bo'lishiga sabab bo'lmoqda.

O'ylaymizki, mutasaddilar, soha mas`ullari
tizimdagi mavjud muammolarni to'liq bartaraf etishga, aholi esa ekologik
madaniyatga rioya qilib, viloyatni eng ko'rkam va ozoda go'shaga aylantirishga bor
hissalarini qo'shadi, degan umiddamiz. Zero, obod maskanda doimo fayzu baraka
bo'ladi.

Rasul KAMOL,

«Mahalla»

2019
yil 2-9 may, 21-son

«Mahalla» gazetasi

Boshqa xabarlar