1 январь — Жамоат мулки куни
1 январь санаси дунё миқёсида Жамоат мулки куни (инглизча:
Public Domain Day) сифатида нишонланади. Ушбу халқаро, норасмий сана 2004 йилдан буён ҳар йили янги йилнинг биринчи кунида қайд этиб келинмоқда.
Жамоат мулки кунининг мазмун-моҳияти шундаки, кўплаб давлатлар қонунчилигига мувофиқ, ҳар йилнинг 1 январь кунида муаллифлик ҳуқуқи муддати тугаган асарлар жамоат мулкига ўтади. Бу эса ушбу асарлардан эркин фойдаланиш, уларни тарқатиш ва қайта ишлаш имконини яратади.
Айрим давлатлар, жумладан, АҚШда 2019 йилга қадар чоп этилган асарлар жамоат мулкига ўтмаган. Бу ҳолат муаллифлик ҳуқуқини муҳофаза қилиш муддатларига оид қонунчилик хусусиятлари билан боғлиқ бўлган.
Манбаларга кўра, Жамоат мулки куни ҳақидаги илк ташаббуслар 2004 йилда канадалик фаол Уоллес Маклин томонидан илгари сурилган. Унинг ғоясини ҳуқуқ профессори, Creative Commons нодавлат ташкилоти асосчиси Лоуренс Лессиг қўллаб-қувватлаган. Кейинчалик ушбу ташаббус турли фаоллар, нодавлат ташкилотлар ва интернет лойиҳалар томонидан қўллаб-қувватланган.
2010 йилдан бошлаб Жамоат мулки куни расмий веб-сайтида жорий йилда асарлари жамоат мулкига ўтадиган муаллифлар рўйхати эълон қилиб борилмоқда. 2011 йилда эса The Open Knowledge Foundation томонидан The Public Domain Review онлайн журнали ташкил этилди.
Маълумотларга кўра, 2012 йилда Жамоат мулки куни Польша, Швейцария, Исроил, Македония, Италия ва Франция каби давлатларда турли маданий ва маърифий тадбирлар билан нишонланган. Кейинги йилларда ҳам ушбу сана доирасида халқаро ташкилотлар ва жамоатчилик ташаббуслари асосида турли тадбирлар ўтказиб келинмоқда.




Mақолага баҳо беринг
0/50
0
0
0
0