АҚШдаги россиялик рекордчи: Александр Овечкин ким?
Александр Овечкин МХЛда энг кўп маош олувчи хоккейчилардан бири ҳисобланади. Унинг шартномасида МХЛнинг 2024/2025 йилги мавсумида имзоланган бонус (34 миллион доллар) ва йиллик 5 миллион долларлик маош ҳам бор. Фаолияти давомида, жумладан, 2024-2025 йилги мавсумни ҳам қўшганда Овечкин 149,2 миллион доллар ишлаб топган.

Ўтган ҳафта дунё матбуотида Александр Овечкин номи алоҳида тилга олинди. Россиялик спортчи Миллий хоккей лигасида (АҚШ ва Канада жамоаларини бирлаштирган профессионал миллий чемпионат) шайбалар сони бўйича мутлақ рекорд ўрнатди ва энг яхши бомбардир сифатида тарихга кирди. Қирқ ёшни қарши олишига қарамай ажойиб спорт формасига эга бўлган Овечкин бошқа бир машҳур хоккейчи Грецки рекордидан ўзиб кетди. Канадалик хоккейчи 26 йил аввал мунтазам чемпионатларда жами 894 шайба урган бўлса, Овечкин мазкур натижани 895 тага етказиб қўйди. Бутун дунёда машҳур бўлган хоккейчи қандай қилиб бундай натижага эришди?
Александр Михайлович Овечкин 1985 йил 17 сентябрда Москвада туғилган. У таниқли спортчилар оиласида учинчи ва кенжа фарзанд бўлиб дунёга келган. Бўлажак юлдузнинг отаси Михаил футболчи бўлган, аммо жароҳатлар туфайли тезда фаолиятини якунлашга мажбур бўлган. Онаси Татяна баскетбол бўйича икки карра Олимпия чемпиони, жаҳон чемпиони ва олти карра Европа чемпиони эди. Хуллас, Овечкинлар ростмона спортчилар оиласи эди.


Александр бир неча бор таъкидлаганидек, ота-онасининг изидан боришга қарор қилди. Онасининг шарафига хоккейчи майдонда саккизинчи рақамни ўз рақами сифатида танлади: Татяна Овечкина ҳам шу рақам остида ўйнаганди.
Александр болалигини Москва чеккасидаги оддий бир ҳудудда ўтказди. Хоккейга бўлган иштиёқи унинг зерикарли муҳитдан қочишнинг бир усули бўлди. Овечкиннинг сўзларига кўра, унинг акаси Сергей уни хоккей ўйнашга илҳомлантирган. Афсуски, акаси Александр атиги ўн ёшлигида вафот этди, лекин ҳали ҳам унинг ҳаётида алоҳида ўрин тутади. Дастлаб, Сашанинг ота-онаси унинг хоккейга қизиқишини маъқуллашмади, чунки улар бу спортни жуда хавфли деб билишган. Бироқ, мураббийлар ёш Овечкиннинг истеъдодини пайқаб, ота-онани боланинг машғулотларга боришига тўсқинлик қилмасликка чақирдилар. Саккизинчи синфда эса Александр оддий давлат умумтаълим мактабини тарк этди ва Москва “Динамо” болалар спорт мактабининг ўқувчиси бўлди.

16 ёшида Александр Овечкин “Москва Динамо”сида ўйнай бошлади. У 2002 йилнинг баҳорида Словакияда ўтказилган ўсмирлар ўртасидаги чемпионатда ўз номини танитишга муваффақ бўлди. Турнир иштирокчиларидан бир ярим-икки ёш кичик бўлишига қарамасдан ёш спортчи саккизта ўйинда ўн тўртта гол уриб, энг яхши тўпурарга айланди. 17 ёшида Овечкин Россия терма жамоасидаги энг ёш хоккейчига айланди. Александр “Динамо”нинг асосий жамоасида 2001 йилдан 2005 йилгача 152 ўйин ўтказиб, 36 гол урган. Шу вақт ичида у иккита ўсмирлар ўртасидаги жаҳон чемпионати ва учта ёшлар ўртасидаги чемпионатларнинг совриндори бўлди. 2003 йилда Овечкин биринчи марта ёш спортчилар ўртасида жаҳон чемпиони бўлди. Ушбу натижалардан кейин Овечкиннинг маҳоратдаги ўсиши скаутлар эътиборидан четда қолмади. Шу тариқа у Миллий хоккей лигасига йўл олди ва 2004 йилда “Вашингтон Кэпиталз” жамоаси аъзосига айланди.
2005 йил октябр ойида Александр Вашингтон жамоаси учун ажойиб дебют қилди ва ўйиннинг дастлабки тўрт дақиқасида иккита гол урди. У мавсумни 52 гол ва 54 голли узатма билан якунлаб, 1993 йилдан бери мавсумнинг энг яхши кашфиётига бериладиган совринни қўлга киритди. Кейинги йилларда россиялик хоккейчи МХЛдаги энг самарали ва хавфли ҳужумчилардан бири унвонини олди. 2007-08 йилги мавсумда Овечкин 65 та гол урди ва 47 та голли узатмани амалга оширди ва лиганинг энг қиммат ўйинчисига айланди. Бу мавсумда у МХЛнинг мунтазам мавсумдаги энг яхши тўпурари Art Ross Trophy совринини ҳам қўлга киритди. Ўша мавсумдан сўнг Овечкин “Вашингтон Кэпиталз” билан 13 йиллик 124 миллион долларлик шартнома имзолади. Бу МХЛ тарихидаги қиймати 100 миллион доллардан ошиқ биринчи шартнома эди. Шундан сўнг Александр икки марта лиганинг энг яхши хоккейчиси бўлди - 2008-2009 ва 2012-2013 йилги мавсумларда.
2010 йилда Александр Овечкин жамоа сардори бўлди, шундан сўнг клуб Президент кубогини қўлга киритди. Вашингтон жамоаси бу совринни спортчи етакчилигида яна икки марта қўлга киритди: бу 2015/16 ва 2016/17 йилги мавсумларда содир бўлди. Овечкиннинг ўзи барча даврларнинг 100 та энг буюк МХЛ ўйинчилари қаторига киритилди. 2018 йилда Александр Овечкин “Вашингтон Кэпиталз” билан 43 йил ичида биринчи Стенли кубогини ютди.

Александр Овечкиннинг бошқа ажойиб ютуқлари ва рекордлари ҳам бор. Жумладан, 2019 йилда Овечкин 1179 балл билан Сергей Федоровнинг рекордини янгилади ва МХЛнинг барча даврлардаги энг кўп балл тўплаган Россияда туғилган ўйинчисига айланди.
2022 йилда “Аризона Койотс”га қарши ўйинда Александр Овечкин “Вашингтон Кэпиталз” учун ўзининг 787-голини урди ва Горди Хоунинг бир жамоа сафида энг кўп гол уриш бўйича рекордини янгилади. 2022/2023 йилги мавсумда у хоккей тарихидаги энг кўп меҳмондаги голлар сони бўйича канадалик хоккейчи Уэйн Грецкини ортда қолдирди. 2024 йилда россиялик хоккейчи 18 та мунтазам чемпионатнинг ҳар бирида 30 тадан ортиқ шайба уриб, МХЛнинг мутлақ рекордини ўрнатди.
Рекордлар ва юлдузлик билан бирга, Овечкиннинг молиявий аҳволи ҳам кўпчиликни қизиқтириши табиий. Александр Овечкин МХЛда энг кўп маош олувчи хоккейчилардан бири ҳисобланади. 2021 йилда у жамоаси билан 2025/2026 йилги мавсумга қадар 47,5 миллион долларлик беш йиллик шартнома имзолади.
Александр Овечкиннинг шартномасида МХЛнинг 2024/2025 йилги мавсумида имзоланган бонус (34 миллион доллар) ва йиллик 5 миллион долларлик маош ҳам бор. Фаолияти давомида, жумладан, 2024-2025 йилги мавсумни ҳам қўшганда Овечкин 149,2 миллион доллар ишлаб топган. Ўтган йили эса у МХЛда энг кўп маош олувчилар рўйхатида етакчилик қилганди.
Овечкин хоккейчи сифатида жамоатчилик эътиборини қозонгач, реклама оламини забт эта бошлади. Сочидаги Олимпиада ўйинлари пайтида Вашингтон жамоаси сардори Coca-Cola ва Gilette билан ҳамкорлик қилган, 2016 йилги футбол бўйича Европа чемпионати вақтида эса “Открытие” банки билан шартнома имзолаган. ОАВ ҳисоб-китобларига кўра, охирги шартнома унинг чўнтагига 700 минг доллар фойда келтирган.
Овечкин, шунингдек, Nike, Hublot и Papa John’s каби йирик брендлар билан ҳамкорликдан пул ишлаб олади. Forbes маълумотларига кўра, ҳужумчининг 2023/2024 йилги мавсумдаги умумий даромади йилига 17,5 миллион долларни ташкил қилган. Рекламадан ташқари, Овечкин ўзини бизнесда синаб кўрди. У ўзининг Ovi O's спорт кийимлари брендини яратди ва хоккейга бағишланган Ovechkin`s Grill ресторанлари тармоғини очди. Иккала лойиҳа ҳам муваффақиятли бўлди. Бироқ, Овечкин барча даромадларини ўзи ва оиласи учун сарфламайди. Март ойида хоккейчи хайрия бўйича йирик ҳамкорликни эълон қилди, унда фаолиятининг қолган қисмида урган ҳар бир гол учун пулни болалар саратони бўйича тадқиқотларга хайрия қилади. Овечкин, шунингдек, бошқа хайрия лойиҳаларида, жумладан, Америка махсус хоккей ассоциацияси ва болалар миллий госпиталини қўллаб-қувватлашда иштирок этган.
Овечкин ва сиёсат. Россиялик спортчи дунёдаги мавжуд сиёсий вазият, урушлар ва можароларга эҳтиёткорлик билан муносабат билдириб келади. Жумладан, 2022 йил Россия ва Украина уруши бошлангач, у урушга қарши пост ёзди, бироқ Кремл раҳбариятини очиқ қораламади. Матбуот анжуманларида ушбу мавзуга оид саволларга ҳам спортчи нейтрал жавоб беришга ҳаракат қилди.
Овечкиннинг Россия раҳбарияти билан муносабати бўйича турли фаразлар мавжуд. Ҳатто Fox News нашрида чоп этилган мақолага кўра, Александр Овечкин Россиянинг кейинги етакчиси бўлиши мумкинлиги ҳақида тахминлар ўртага сурилганди.
Александр Овечкин модел Анастасия Шубская билан турмуш қурган. Қизиғи, Александр ва Анастасия 2008 йилги Пекин Олимпиадасида учрашиб, ҳатто телефон рақамларини алмашишган, аммо бир неча йил давомида алоқа узилиб қолган. Фақат 2015 йил бошида муносабатлар тикланди. Америка матбуотига кўра, эр-хотин 2016 йилда Россияда никоҳларини расмийлаштирган, 2017 йилда эса Москвада дабдабали тўй ўтказишган.

Бу никоҳдан икки ўғил туғилди, Анастасия 2018 йил август ойида биринчи фарзандини дунёга келтирди. Болага Овечкиннинг марҳум акаси шарафига Сергей деб исм қўйишди. Александрнинг иккинчи ўғли Илья эса 2020 йилда туғилган. Хоккейчи 2025 йил 6 апрелда Уэйн Грецкининг рекордини янгилаганидан сўнг, ушбу лаҳзани оиласи билан бирга нишонлади.
Аброр Зоҳидов







