Ходим иш жойини ўзгартирса, касаллик нафақасини ким тўлайди?
Cавол: Ходим бир календарь йили давомида турли иш берувчиларда ишласа ва бир неча марта вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик ҳолатига тушса, касаллик нафақасини ким тўлаши керак? Бу масала ижтимоий тармоқларда қизғин муҳокама қилинмоқда.
Масалан, ходим сентябрь ойида А иш берувчида ишлаб турган вақтида 5 кунга вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик варақаси олди ва ушбу давр учун нафақа тўланди. Октябрь ойида эса А иш берувчи билан меҳнат шартномасини бекор қилиб, Б иш берувчига ишга ўтди. Декабрь ойида яна 5 кунга касаллик варақаси олди. Бундай ҳолатда нафақани Б иш берувчи тўлайдими?
Саволга ҳуқуқшунос Муҳаммадамин Каримжонов жавоб беради.
–Йўқ. Бу ҳолатда иккинчи мартаги вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик даври учун нафақа Жамғарма томонидан тўланади. Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 17 декабрдаги 796-сон қарорига 4-илова билан тасдиқланган «Давлат ижтимоий суғуртаси доирасида вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик ҳамда ҳомиладорлик ва туғиш нафақаларини тайинлаш ҳамда тўлаш тартиби тўғрисида»ги низомнинг 20-бандига кўра, вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик нафақасининг тегишли календарь йилдаги меҳнатга лаёқатсизлик даврининг дастлабки 5 кунигача бўлган қисми иш берувчи томонидан, 6-кундан бошлаб эса Жамғарма томонидан тўланади.
Муҳими, мазкур нормада айнан қайси иш берувчи назарда тутилгани эмас, балки ходимнинг шу календарь йилдаги меҳнатга лаёқатсизлик даври ҳисобга олинади.
Яъни ходим бир календарь йили ичида иш жойини ўзгартирган бўлса ҳам, бу ҳолат нафақа тўлаш тартибини янгидан бошламайди.
Юқоридаги мисолда ходим сентябрь ойида А иш берувчида касал бўлиб, меҳнатга лаёқатсизлик даврининг дастлабки 5 куни учун нафақа олган. Шунинг учун у декабрь ойида Б иш берувчида яна вақтинча меҳнатга лаёқатсиз бўлганида, мазкур календарь йил учун дастлабки 5 кунлик қисм аллақачон иш берувчи томонидан қопланган ҳисобланади.
Шу сабабли, иш берувчининг А ёки Б экани аҳамиятга эга эмас. Ходимнинг календарь йил давомидаги вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик ҳолатлари умумий тартибда ҳисобга олинади.
Демак, иш жойини ўзгартириш ходимга бир календарь йилида дастлабки 5 кунлик нафақани қайтадан янги иш берувчидан олиш ҳуқуқини бермайди. Белгиланган тартибдаги нафақа кейинги ҳолатда Давлат ижтимоий суғурта жамғармаси ҳисобидан тўланади.
