Деярли ярми Хитойга тегишли: дунёнинг топ-10 банки
Бугун ҳаётимизни, иқтисодий ҳолатимизни банкларсиз тасаввур қилиб бўлмайди. Жаҳон иқтисодиётида ҳам уларнинг ўрни жуда катта. Албатта, энг йирик ва бой банклар ривожланган давлатларга тўғри келади. Халқаро банк рейтинглари умумий активларга асосланган. Хитой гигантлари бир неча йиллардан бери рейтингда устунлик қилиб келмоқда, бу асосан ушбу мамлакатнинг юқори иқтисодий ва ишлаб чиқариш ўсиш суръатларига эга глобал иқтисодий марказ сифатида пайдо бўлиши билан боғлиқ.
Ҳозирда энг йирик ўнта банкнинг тўрттаси “Катта тўртлик” номи билан танилган ва Хитойда жойлашган. Қуйида дунёдаги энг йирик ўнта банк (2025-2026 йиллар ҳолатига кўра) билан танишиб ўтамиз.
1. Хитой саноат ва тижорат банки (Industrial & Commercial Bank of China)

Хитойнинг мазкур тижорий ташкилоти мамлакатнинг бутун банк секторининг бешдан бир қисмини назорат қилади. Унинг 2021 йил бошидаги активлари 4,91 трлн. долларни ташкил этди. Бу дунёдаги энг бой банк бўлиб, бозор капиталлашуви 231 миллиард долларни ташкил этади. Унинг активларининг тахминан 70% давлатга тегишли. Банк 1984 йилда ташкил этилган ва ҳозирда қарийб ярим миллион кишини иш билан таъминлайди. Унинг чет элларда 100 дан ортиқ филиаллари бор, улар орасида Канада, Макао, Туркия, Россия ва бошқа мамлакатлар мавжуд. Муассаса турли валюталар ва юанда молиялаштиришни таклиф этади.
2. Хитой қишлоқ хўжалиги банки (Agricultural Bank of China)
Бу дунёдаги иккинчи йирик банк саналади, унинг активлари 4,008 миллиард долларни ташкил этади. Хитой қишлоқ хўжалиги банки 1951 йилда Кооперация банки ва Фермерлар банкининг бирлашиши орқали фермерлар ва колхозларга ёрдам бериш учун ташкил этилган. Ушбу давлатга қарашли гигантнинг мамлакат бўйлаб 25 000 та филиали ва 330 миллион мижози бор. Унинг бозор капиталлашуви 133 миллиард долларни ташкил этади, бу уни “Капитализация бўйича дунёдаги энг йирик банклар” гуруҳидан бирига айлантиради.
3. China Construction Bank Corp

Ушбу тижорий муассаса умумий активлари 3,65 триллион долларни ташкил этган ҳолда Хитой молия институтлари орасида мустаҳкам мавқега эга. China Construction Bank Corp (CCB) инвестиция банк хизматларини тақдим этади, ҳукуматнинг ҳисоб-китоблари учун ғазначилик секторида ишлайди ва қарз қимматли қоғозлари ва валюталар билан ҳам боғлиқдир. У фармацевтика, тиббий асбоб-ускуналар ишлаб чиқариш ва соғлиқни сақлаш хизматларига инвестиция қилади. 1954 йилда ташкил этилган унинг бозор капиталлашуви ҳозирда 211 миллиард долларни ташкил этади. Унинг ишчи кучи 350 000 га яқинлашмоқда. 2005 йилдан бери у бошқа хорижий ташкилотлар қатори Халқаро банкоматлар алянси аъзоси ҳисобланади.
4. Хитой банки (Bank of China)

“Дунёнинг етакчи банклари” рўйхатида тўртинчи ўринни 1912 йилда ташкил этилган Хитойнинг энг ишончли институтларидан бири эгаллайди. 27 мамлакатда филиаллари ва Хитой ҳукуматининг 70% улушига эга бўлган банк кўп йиллар давомида банк секторида етакчи бўлиб келган. Кўплаб халқаро ҳукумат битимларида фаол иштирок этувчи ушбу ташкилот Хитойдаги энг йирик халқаро банкдир. МДҲ давлатлари миқёсида 1993 йилдан бери Москвада шўъба корхонаси очилган, кредит бериш, инвестиция, активларни бошқариш ва суғурта хизматларини кўрсатади. Активларнинг умумий сони 3627 тани ташкил этади ва унинг бозор капиталлашуви 108 миллиард долларни ташкил этади.
5. Mitsubishi UFJ Financial Group

Ниҳоят, бешинчи поғонада Хитой банкларининг гегемонлиги тугайди. Ушбу япон холдинг компанияси 3,354 миллиард долларлик активларга эга ва рўйхатда бешинчи ўринни эгаллайди. У 2005 йилда Осакада жойлашган Bank of Tokyo-Mitsubishi ва UFJ Bank бирлашиши натижасида ташкил этилган. Бозор капиталлашуви 63 миллиард доллар ва бутун дунё бўйлаб кенг офислар тармоғига эга бўлган MUFG жаҳоннинг 40 мамлакатида мижозларга хизмат кўрсатади.
6. JPMorgan Chase & Co

АҚШнинг ушбу муассасаси 3,2 триллион долларлик умумий активларни бошқаради. У банк соҳасидаги энг кучли, муҳим ва динамик ривожланаётган компаниялардан бири бўлиб, бош қароргоҳи Нью-Йоркда жойлашган. 2000 йилда ташкил этилган банк бир нечта молиявий конгломератларнинг бирлашиши натижасида вужудга келган. Ҳозирда у корпоратив ва хусусий мижозларга бойликни бошқариш хизматларини таклиф этади. Бозор капиталлашуви 432 миллиард доллар бўлган ҳолда, у “дунёдаги энг қимматли банк” сифатида баҳоланади.
7. HSBC Holdings

Банк жойлашган мамлакат: Буюк Британия, активлари: 2,9 трлн. евро, бозор капиталлашуви: 113 миллиард евро. 1885 йилда ўша пайтда Британия империясининг бир қисми бўлган Гонконгда ташкил этилган Европанинг энг йирик банки дастлаб Хитой ва Европа ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китобларни осонлаштириш учун ташкил этилган бўлиб, бу роль бугунги кунда ҳам долзарблигича қолмоқда. Унинг 82 мамлакатда офислари мавжуд ва истеъмол кредитлари, корпоратив ва хусусий молиявий хизматлар, инвестиция банк хизматлари ва бошқа операцияларни тақдим этади. Унинг 10 та шўъба корхонаси мавжуд.
8. BNP Paribas

“Энг йирик банклар” рўйхатини 2000 йилда Paribas ва Париж миллий банкининг бирлашиши натижасида пайдо бўлган француз молия институти билан давом эттиради. Тижорий ташкилот молиявий ва суғурта хизматлари соҳасида Европада етакчи бўлиб, Лондон, Женева ва бошқа шаҳарларда 75 мамлакатда офисларига эга. Ушбу тижорат муассасаси 2,9 триллион доллардан ортиқ активларга эга бўлиб, бозор капиталлашуви 68 миллиард долларни ташкил этади.
9. Bank of America
Бу муассаса Қўшма Штатларда ва хорижда кенг кўламли молиявий хизматлар кўрсатувчи банк саналади. Унинг бош офиси Шимолий Каролина штатининг Шарлотта шаҳрида жойлашган. Банкнинг активлари умумий қиймати 2,7 трлн долларни ташкил этади ва бозор капиталлашуви бўйича дунёда учинчи ўринда туради (286 миллиард доллар).
10. Credit Agricole

Бу француз компанияси энг яхши 10 та трансмиллий банк рўйхатини якунлайди. Унинг баланс активлари жами 2,4 триллион долларни ташкил этади, бозор капиталлашуви эса 35 миллиард долларни ташкил этади. У энг барқарор глобал гигантлардан бири ҳисобланади. Бу йирик муассаса Франция банк секторининг катта қисмини назорат қилади, аслида у 1894 йилда асосан фермерларга хизмат кўрсатиш билан шуғулланиш учун ташкил этилганди. Ушбу молия институти ривожланишда давом этмоқда.
Хулоса қилиш мумкинки, дунёнинг йирик банкларининг барчаси энг йирик иқтисодиётларда жойлашган. Марказий Осиё ёки МДҲ давлатлари банклари эса бу рўйхатдан ўрин олмаган. МДҲда энг катта иқтисодиётга эга Россиянинг энг йирик Сбербанки активлари атиги 488 миллиард долларга яқин саналади.
Аброр Зоҳидов




Mақолага баҳо беринг
0/50
0
0
0
0