Бугун Сарез кўли ҳақида гап кетганда, биринчи навбатда унинг улкан сув захираси ва эҳтимолий хавфи тилга олинади. Бироқ масала фақат рақамларда эмас. Асосий савол шундай, инсон табиат яратган бундай улкан куч олдида қай даражада тайёр?

Сарез — йиллар давомида сокин турган, аммо доимо эътибор талаб қиладиган мураккаб табиий тизим. Помир сейсмик фаол ҳудуд экани, тоғ ёнбағирларида беқарор жинслар мавжудлиги хавотирларни кучайтиради. Кучли зилзила ёки йирик кўчки кўлда катта тўлқин ҳосил қилиши мумкинлиги ҳақидаги эҳтимолий сценарийлар шунинг учун ҳам мутахассисларнинг доимий диққат марказида.

Энг муҳими, бу масала фақат Тожикистоннинг ички муаммоси эмас. Сув ва табиий офатлар давлат чегарасини тан олмайди. Шу маънода Сарез кўли Марказий Осиё давлатлари учун умумий масъулият ва ҳамкорлик синовидир.

Ўзбекистон, Тожикистон, Афғонистон ва Туркманистон учун хавфсизлик, ахборот алмашинуви ва фавқулодда вазиятларга тайёргарлик масаласи бир-бири билан чамбарчас боғлиқ.

Шу билан бирга, Сарез кўли ҳақида фақат қўрқув тилида гапириш ҳам тўғри эмас. Табиий хавфни бошқаришнинг энг самарали йўли − унинг олдида саросимага тушиш эмас, балки илм-фан, доимий мониторинг ва пухта режалаштиришдир.

Замонавий кузатув технологиялари, сейсмик назорат ва аҳолини огоҳлантириш тизимлари эҳтимолий хавфни камайтиришда ҳал қилувчи аҳамиятга эга.

Сарез кўли сукут сақлаб турибди. Аммо унинг сукути ҳам бизга бир нарсани айтаётгандек: табиатни енгишга уринишмас - уни тушунишни ўрганиш керак.

Интернет материаллари асосида тайёрланди