Ҳуқуқ ҳали ҳам “ғаладонда”

Бузилган ҳуқуқингни қонун тиклаб турган бир пайтда қуруқ ваъдалар қуршовида қолсанг ёмон бўларкан. Пахтачилик Шомурод Пирназаров қарийб ўн етти йилдирки, поймол бўлган ҳуқуқи учун курашаяпти. Воқеликнинг илдизи 2008 йилда рўй берган ишлаб чиқариш билан боғлиқ бахтсиз ҳодисага бориб тақалади. “Пахтачитумангаз” филиалининг газни тартибга солиш пунктларидан фойдаланиш хизмати бўлимининг 4-разрядли чилангари иш жараёнида жароҳат олган. Бу ҳолатга гарчанд қонуний тус берилган бўлса-да, тизим мутасаддилари лоқайдлиги боис йиллар давомида эътиборсиз қолдирилган. Бу ҳақда “Ishonch” газетасининг 2025 йил №131 сонида “Ғаладонда” қолган ҳуқуқ” сарлавҳали мақола чоп этилган эди. Касаба уюшмалари томонидан “очилиб”, юзага олиб чиқилган мавзу юзасидан якунланган йилнинг сўнги икки ойида қуруқ ваъда олинди, холос.
Жамоат ташкилотига тақдим этилган “Ҳудудгазтаъминот” Самарқанд филиали раҳбари имзолаган 2025 йил 12 декабрдаги №107 сонли “Ишлаб чиқариш билан боғлиқ ҳолда соғлиққа етказилган шикаст туфайли ходимга тўланиши лозим бўлган бир йўла нафақа, ойма-ой товон пули ва қўшимча тўловлар тўғрисида”ги буйруғи ҳануз ўз ижросини топганича йўқ. Афтидан маъмурият бу кўрсатмадан касаба уюшмаларига тасалли бериш, вақтни чўзиб сувдан қуруқ чиқиб кетишни кўзлаган чоғи. Бўлмаса ушбу буйруқ ижроси назорати юклатилган филиали директори ўринбосари Ю. Даминов аллақачон ишга киришган, жабрдийда ходим қонуний ҳаққи тўлаб берилган бўларди.
−Аслида ўша пайти юз берган бахтсиз ҳодисани жамоатчиликдан сир тутиш, ёпиғли қозон ёпиғлигича қолишини истовчилар бўлган. Бўлмаса фуқаролик ишлари бўйича Каттақўрғон туманлараро судининг 2014 йил 6 октаябрдаги фуқаро манфаатини кўзлаб чиқарган ҳал қилув қарори, давлат ва жамоат ташкилотлари вакилларининг кўрсатма, хулосалари шу чоққача ўз ижросини топган бўларди,−дейди Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Самарқанд вилояти кенгаши меҳнат инспекцияси меҳнат техник инспектори Усмон Каримов.−Касаба уюшмаларининг бу масалани назоратга олганига ҳам олти ойдан ошаяпти. Эришилган натижа эса “Ҳудудгазтаъминот” Самарқанд филиали раҳбарининг юқоридаги буйруғини чиқариш бўлди, холос. Энг ачинарлиси, иш берувчи Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 2 та, Меҳнат кодексининг 6 та, Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонуннинг 1 моддаси, Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 11 февралдаги 60 - сон қарори талабларига зид иш тутиб келмоқда. Боз устига, ўзлари имзолаган жамоа шартномаси талабларини бажаришдан бош тортаяпти. “Ҳудудгазтаъминот” мутасаддилари бу масалага асос бўлувчи суд қарори етишмаётганини иддао қилиб, тўловни пайсалга солаётгани ғалати.
Меҳнат муҳофазаси давлат сиёсати даражасига кўтарилган бир шароитда тизим раҳбариятининг бу лоқайдлигини қандай баҳолаш мумкин? Тўғри, ҳодиса бўлиб ўтган даврдан сўнг газ тизими раҳбарлиги “курсиси”га кимлар ўтириб кетмади. “Емаган сомса”га пул тўлаш ҳозирги маъмурият чекига тушгани ҳам бор гап. Аммо қонун ижросини таъминлашга улар масъул эканлигини бир зум ҳам унутишга ҳақли эмас.
Ҳолат юзасидан “Ҳудудгазтаъминот” акциядорлик жамиятининг 2023-2025 йиллар учун тузилган ва қабул қилинган жамоа шартномасига ҳам бир қур назар ташлашимизга тўғри келди. Жамоа шартномасининг 8 – бўлим 8.4,8.5,8.6 – бандлари, 9 бўлим 9.7,9.8,9.9 – бандларида ходимнинг соғлиги, меҳнатда майибланганлиги ва бошқа ҳоказо...ҳоказоларда тарафларнинг жавобгарлиги ўқлоғдек ҳарфлар билан битиб қўйилган. Шундай экан бурчингизни унутманг, жаноблар!!!

Нурилла Шамсиев,
Ishonch.uz