Agar Yangi zelandiyalik rassomi Kim Grouv bir kun sevib qolmaganida va o‘z his-tuyg‘ularini salfetkalar va otkritkalarga chizilgan rasmlar orqali ifoda eta boshlamaganida, uning ismi dunyo uchun nomaʼlum bo‘lib qolishi mumkin edi. 1967 yilda Kim Los-Anjeles chang‘i klubiga borgan edi. O‘sha paytda u olti yil davomida yolg‘iz o‘zi dunyo bo‘ylab sayohat qilgan edi va keyin, 25 yoshida, u bilan ilgari hech qachon boshdan kechirmagan narsa yuz berdi. Sevishganlar kunidan bir hafta o‘tgach, u bir insonni uchratdi. Jozibali, xotirjam, muvaffaqiyatli muhandis Roberto Kasali dastlab yosh sarg‘ish sochli ayolning unga mehrli nigohlar bilan tikilib turganini ham payqamadi.

Kim uni chinakamiga sevib qoldi. Lekin u darrov tuyg‘ularini oshkor etmadi. Buning o‘rniga, u shunchaki yigitni uzoqdan kuzatib, his-tuyg‘ularini qog‘ozga va hatto salfetkalarga ifoda eta boshladi. Biroq, ko‘plab bo‘lajak rassomlardan farqli o‘laroq, u o‘z ishini tortmaga solib qo‘ymadi – u uni yigitga yubordi. Roberto olgan birinchi narsa uning miniatyura talqini tushirilgan otkritka edi.

Rassom ayol shu bilan to‘xtab qolmadi. U otkritkalarni chizishni boshladi, ularni mehr-muhabbat sohibi tez-tez boradigan joylarga qoldirdi. Suratlarda kichik bo‘yli qizning yonida bir bola paydo bo‘lardi va rasm ostidagi yozuv har qanday eʼtirofdan ko‘ra ravonroq edi: “Sevgi bu… (Love is…)”, undan keyin dunyodagi eng go‘zal tuyg‘u haqidagi shaxsiy talqin.

Roberto otkritkalarni turli joylardan topdi: yostiq ostida, kurtka cho‘ntagida, mashinaning qo‘lqop bo‘limida, stol tortmasida... Va tabiiyki, u bu kichik, ammo taʼsirli bayonotlarni qoldirgan qizga chuqur qiziqib qoldi. Uni muntazam chang‘i klubi yig‘ilishida ko‘rib turgan erkak uyatchan Kimni birinchi uchrashuvga taklif qildi.

Kim Grouvning fikrlari faqat sevgilisi bilan to‘lgan edi - bu uning keyinchalik “Sevgi bu...” saqichlarida paydo bo‘lgan rasmlarida aniq aks etgan. Roberto shunchaki sevgisi butun dunyoga aylangan maftunkor qizga oshiq bo‘lmasdan iloji yo‘q edi. Ularning romantik munosabatlari tezda kuchayib ketdi. U Kimning sevgilisiga yo‘llagan barcha otkritkalarini ehtiyotkorlik bilan saqladi va uni har safar ko‘rganida unga maqtovlar yog‘dirdi.

Kaliforniyadagi taʼtildan qaytgach, juftlik birga yashashdi va odatiy hayotlarini davom ettirishdi: Kim bosmaxonada kotib bo‘lib ishlashda davom etdi va Roberto kompyuter tizimlari bilan ishladi. Ammo odatiy ishlarga qaramay, Kim eriga taʼsirli komikslar chizib berishda davom etdi. Kimning ilhomi hech qachon tugamadi: u hatto rasmlarini kichik bukletlarga to‘plashni boshladi va ular juda ko‘p bo‘lib ketganda, ularni har birini bir dollardan sotishga qaror qildi.

Rasmli kichik kitobchalar tezda mashhurlikka erishdi, xaridorlar juda yaxshi sharhlar berishdi va bir mijoz rafiqasi uchun to‘y sovg‘asi sifatida buklet sotib olganini maʼlum qildi, Kim esa bundan juda xursand bo‘ldi.

Roberto sevgilisiga uning haqiqiy isteʼdodini ro‘yobga chiqarishga yordam berishga qaror qildi va komikslar to‘plamini uning salohiyatini baholash uchun gazetaga olib bordi. 1970 yil 5 yanvarda Los Ageles Times gazetasida bir nechta rasmlar paydo bo‘ldi. Shunday qilib, butun dunyo bo‘ylab qisqa, rasmli sevgi hikoyalarining g‘alabali yurishi boshlandi: tasvirlar idishlar, futbolkalar, magnitlar va otkritkalarda paydo bo‘la boshladi. Keyinchalik ular 25 tilga tarjima qilindi va 50 ta mamlakatda chop etildi.

Ayni paytda, rasmda aks etgan juftlik o‘rtasidagi munosabatlar yangi bosqichga ko‘tarildi: o‘sha yilning noyabr oyida Roberto Kasali Kim Grouvga rad eta olmaydigan taklifni - albatta, turmush qurishni taklif qildi.1971 yil iyul oyida ular er va xotin bo‘lishdi. Nikoh davomida ular ikki o‘g‘il ko‘rishdi. Birgalikda ular hayotlarini tartibga solishni va kichik narsalardan baxt topishni o‘rgandilar - xuddi komiks qahramonlari bilan sodir bo‘lganidek. Lekin Kasali oilasining baxti uzoqqa cho‘zilmadi. 1975 yilda Robertoga o‘limga olib keladigan saraton kasalligi tashxisi qo‘yildi.

Kim “Love is…” rasmlari ustida ishlashni chetga surib, o‘zini butunlay eriga bag‘ishladi. U kunu tun uning shifoxonasida yotib, davo izlab, uning umrini uzaytirish uchun hamma narsani qilishga harakat qildi. Ammo u komikslar muxlislarini ham unutmadi: u do‘sti, ingliz animatori Bill Espidan uning o‘rnini bosishini so‘radi. Ammo Kim Grouning barcha saʼy-harakatlariga qaramay, erining ahvoli yomonlashdi. Keyin shifokorlar jarrohlik amaliyotini o‘tkazishga qaror qilishdi, biroq erkak boshqa farzand ko‘ra olmasligi haqida ogohlantirishdi. Lekin u tirik qolishi mumkin edi.

Kim va Roberto uchinchi farzandni orzu qilishgan va undan voz kechmoqchi emas edilar. Lekin ular hayotlarini xavf ostiga qo‘yishni ham xohlamadilar va operatsiyaga rozi bo‘lishdi. Afsuski, mo‘ʼjiza sodir bo‘lmadi va 1976 yilda chiqarilgan “Love is…” komiksida bosh qahramon qabr toshi oldida yig‘lagani tasvirlandi. Lekin Kim Grouv uchinchi farzandini ham ko‘rishga muvaffaq bo‘ldi.

Bir muncha vaqt o‘tgach, Kim Kasali farzandlari bilan Avstraliyaga ko‘chib o‘tdi, ferma sotib oldi va arab otlarini ko‘paytirishni boshladi. U hech qachon komikslar yaratishga qaytmadi: ishni butunlay Bill Espi o‘z zimmasiga oldi, u oldin rassomning oq-qora uslubiga amal qilishga harakat qildi va so‘ngra rangli rasmlar chiqa boshladi. U nafaqat Kasalining sevgi hikoyasidan, balki unga xat yuboradigan yuz minglab odamlardan ham ilhomlanib, dunyoga mashhur qahramonlar ishtirokidagi yangi illyustratsiyalarni chizishda davom etmoqda. Kim esa 1998 yilda vafot etdi, ammo “Love is...” turkumi butun dunyo bo‘ylab odamlarning qalbini zabt etishda davom etmoqda.

Qiziq tomoni rasm ijodkorlari Turkiyada ushbu rasmlar va nomdan foydalanilgan holda saqichlar chiqarilayotganini bilishmagan. Bill Espi faqatgina 2008 yilda, jurnalistlar undan intervyu olishganida bu haqda bilib qolgan. Oqibatda mualliflik huquqi egalarining ruxsatisiz mahsulot ishlab chiqargan turk ishlab chiqaruvchisi bilan bir necha yillik muzokaralar olib borildi. Oxir-oqibat, Dandi Sakiz fabrikasi Kraft Foods (hozirgi Mondelez International) tomonidan sotib olindi va rasmiy mualliflik huquqi ostida saqich ishlab chiqarish qayta tiklandi.

O‘zbekiston mustaqil bo‘lganidan keyin ochiq iqtisod taʼsirida bozorga saqichlar ham kirib keldi. Nafaqat bolalar, katta yoshlilar ham “Love is…” saqichlarini chaynaydigan, muhabbat suratlarini yig‘adigan bo‘lishdi. Hanuz oddiygina saqichni yoshlik bilan birga qo‘msaydiganlar talaygina.

Abror Zohidov